Blog Prawo karne

Klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania - już obowiązuje

16 września 2016 / Kategoria: Podatki w firmie
radca prawny
Mirela Chomont

15 lipca 2016 r. wszedł w życie dział IIIa Ordynacji podatkowej zatytułowany: „przeciwdziałanie unikaniu opodatkowania”.

Nowe uregulowania prawne wynikają z ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o zmianie ustawy ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw.

Nowy Art. 119a § 1 ordynacji podatkowej definiuje unikanie opodatkowania jako czynność spełniającą łącznie poniższe warunki:

- dokonaną przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej,

- sprzecznej w danych okolicznościach z przedmiotem i celem przepisu ustawy podatkowej

- która w wyniku zastosowania klauzuli - nie skutkuje osiągnięciem korzyści podatkowej, jeżeli sposób działania był sztuczny (unikanie opodatkowania).

W powyższym przypadku skutki podatkowe czynności określa się na podstawie takiego stanu rzeczy, jaki mógłby zaistnieć, gdyby dokonano czynności odpowiedniej.Natomiast za odpowiednią uznaje się czynność, której podmiot mógłby w danych okolicznościach dokonać, jeżeli działałby rozsądnie i kierował się zgodnymi z prawem celami innymi niż osiągnięcie korzyści podatkowej sprzecznej z przedmiotem i celem przepisu ustawy podatkowej.

Wyłączenie stosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania ma zastosowanie w następujących przypadkach:

1) jeżeli korzyść podatkowa lub suma korzyści podatkowych osiągniętych przez podmiot z tytułu czynności nie przekracza w okresie rozliczeniowym 100 000 zł, a w przypadku podatków, które nie są rozliczane okresowo - jeżeli korzyść podatkowa z tytułu czynności nie przekracza 100 000 zł;

2) do podmiotu, który uzyskał opinię zabezpieczającą - w zakresie objętym opinią, do dnia doręczenia uchylenia lub zmiany opinii zabezpieczającej;

3) do podmiotu, którego wniosek o wydanie opinii zabezpieczającej nie został załatwiony w terminie, o którym mowa w art. 119zb - w zakresie objętym wnioskiem, do dnia doręczenia zmiany opinii zabezpieczającej;

4) do podatku od towarów i usług oraz do opłat i niepodatkowych należności budżetowych;

5) jeżeli zastosowanie innych przepisów prawa podatkowego pozwala na przeciwdziałanie unikaniu opodatkowania.

Warto przypomnieć, że w ordynacji podatkowej obowiązywał art. 24b, który konstytuował ogólną klauzule obejścia prawa podatkowego. Przepis ten wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego (TK) z dnia 11 maja 2004 r. sygn. akt K 4/03 został uznany za niezgodny z art. 2 w związku z art. 217 Konstytucji i wyeliminowany w porządku prawnego. TK podkreślił, że zagrożenia związane ze stosowaniem klauzul generalnych wynikają z trzech czynników:

- „gdy przesłanki rozumienia (interpretacji) danego zwrotu niedookreślonego determinowane są elementami subiektywnymi. Im większe pole do zindywidualizowanej interpretacji danego pojęcia, tym większa też groźba nieprzewidywalności rozstrzygnięć podejmowanych na jego podstawie,

- wykorzystywaniu zwrotów niedookreślonych powinna towarzyszyć konieczność nadania im takiej treści, która zagwarantuje jednolitość linii orzeczniczej (decyzji stosowania prawa),

- konieczne jest zapewnienie, iż ustalenie treści pojęć nieostrych zastosowanych w danej regulacji nie stanie się udziałem organów stosujących te przepisy, co może w konsekwencji prowadzić do niedozwolonego prawotwórstwa ze strony tych organów.”

Przepisy dotyczące klauzuli unikania opodatkowania zawierają wiele elementów ocennych, co w praktyce będzie przysparzać liczne wątpliwości interpretacyjne. Definicja „sposobu działania uznanego za sztuczny” implikuje konieczność dogłębnej analizy między legalną optymalizacją a unikaniem opodatkowania przy inicjowaniu czynności podatkowych. Skutki klauzuli nie są jeszcze znane i dopiero orzecznictwo, które powstanie na bazie tych rozwiązań wykształci sposób interpretacji przepisów nacechowanych klauzulami generalnymi.

Tagi:

biznes finanse podatki w firmie prawo podatkowe prawo w biznesie przedsiębiorstwo

Komentarze (0)

Dodaj

Podobał Ci się ten artykuł? Zapisz się do newlettera!

My też nie lubimy spamu dlatego obiecujemy wysyłać Ci tylko wartościowe treści.

Masz pytanie?

Zadaj je autorom